مباحثى درباره حوزه
رقعي، شوميز، 240 صفحه، چاپ اول سال 1376، چاپ دوم سال 1383.
اين كتاب مجموعهاى ارزشمند و پربار، برگرفته از سخنرانىها و مصاحبههاى حضرت استاد درباره روحانيت و حوزه میباشد كه با تلاش واحد مجموعه آثار مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى(رحمه الله) تدوين و به همت انتشارات مؤسسه براي اولين بار در بهار 1376 و با شمارگان 5000 نسخه چاپ شده است.
اين كتاب در هشت بخش به مباحث ذيل مىپردازد:
بخش اول درباره موضوع اسلام و روحانيت است كه ابتدا در آن به برخى از ويژگىهاى اسلام و از آن جمله اصالت و صلاحيت كامل آن براى تأمين سعادت فردى و اجتماعى انسان اشاره مىشود. سپس لزوم آموختن هرچه بيشتر حقايق اسلام مورد تأكيد قرار مىگيرد و آمادگى دنيا براى پذيرش اسلام گوشزد مىشود. استاد در ادامه بر لزوم شناخت و معرفى صحيح اسلام براى جبران تقصيرها و قصورهاى گذشته و پرهيز از كجروىهايى كه احياناً در معرفى اسلام صورت گرفته، تأكيد مىورزند.
در بخش دوم، فلسفه وجودى و جايگاه روحانيت به بحث گذاشته مىشود. در اين بحث، مسايلى از قبيل: فلسفه وجودى و ارزش روحانيت و نكاتى كه به رشد و شكوفايى اين ارزش كمك مىكنند، جايگاه روحانيت پيش از انقلاب، حوزه و روحانيت پس از انقلاب، و ضرورت حفظ جايگاه روحانيت در ميان مردم، مورد بحث و بررسى قرار میگیرد.
بخش سوم درباره وظايف روحانيت سخن مىگويد و بر وظايفى از قبيل شناخت اسلام، شناخت نيازهاى جامعه، تبيين و پاسدارى از اسلام، شرايط لازم براى روحانى، و تبليغ دين تأكيد مىورزد.
در بخش چهارم پيشنهاداتى درباره حوزه مطرح مىشود. ابتدا پيشنهادهاى كلى در مورد وضعيت برنامه و دروس حوزه، وظايف نظام آموزشى حوزه، ضرورت توسعه كمى و كيفى حوزه براى پاسخگويى به مسائل و شبهات بيان مىشود. سپس حضرت استاد در زمينه رشتههاى تحصيلى فقه و اصول، فلسفه و تفسير توصيههايى مىفرمايند. آنگاه براى رونق بخشيدن به بخش تحقيقات علمى در حوزه، شش پيشنهاد عرضه مىشود، و در نهايت طرح جامع پيشنهادى معظم له براى اصلاح برنامه درسى حوزه در جهت كسب توانايى در پاسخگويى به نيازهاى دينى جامعه و ايفاى رسالت نشر معارف اسلامى در سراسر جهان و نيز به منظور ايجاد تحولات كمى و كيفى در برنامههاى درسى و تحقيقاتى حوزه، مطرح مىگردد.
بخش پنجم در موضوع حوزه و فرهنگ مباحثى درباره حوزه و انقلاب فرهنگى و وظيفه حوزه در قبال تهاجم فرهنگى مطرح مىسازد.
بخش ششم که با عنوان «حوزه و دانشگاه» است، بحثهايى درباره وحدت حوزه و دانشگاه و علل عدم تحقق كامل آن، و نيز درباره مقايسه حوزه و دانشگاه ارائه مىكند.
بخش هفتم از حوزه و كاستىها و خطرها سخن مىگويد، و بالاخره بخش هشتم كتاب به بيان توصيههاى اخلاقى استاد در زمينه خودسازى و تزكيه و تهذيب نفس، اخلاص، ارتباط با خدا و توسل، زهد و سادهزيستى، استفاده از لحظات عمر و اهميت دادن به تحصيل اختصاص يافته است.