مقدمه
بخش اول: خداشناسى
دين چيست؟
مفهوم دين
اصول و فروع دين
جهان بينى و ايدئولوژى
جهان بينى الهى و مادّى
اديان آسمانى و اصول آنها
پى جويى دين
انگيزه هاى پژوهش
اهميت پى جويى دين
حل يك شبهه
شرط انسان زيستن!
مقدمه
انسان، كمال جو است
كمال انسان در گرو پيروى عقل است
احكام عملى عقل، نياز به مبانى نظرى دارد
نتيجه گيرى
راه حل مسائل بنيادى
مقدمه
انواع شناخت
انواع جهان بينى
نقد و بررسى
نتيجه گيرى
شناخت خدا
مقدمه
شناخت حضورى و حصولى
شناخت فطرى
راه ساده خداشناسى
راههاى شناخت خدا
ويژگيهاى راه ساده
نشانه هاى آشنا
اثبات واجب الوجود
مقدمه
متن برهان
امكان و وجوب
علت و معلول
محال بودن تسلسل علل
تقرير برهان
صفات خدا
مقدمه
ازلى و ابدى بودن خدا
صفات سلبيّه
علت هستى بخش
ويژگيهاى علت هستى بخش
صفات ذاتيّه
مقدمه
صفات ذاتيّه و فعليّه
اثبات صفات ذاتيّه
حيات
علم
قدرت
صفات فعليّه
مقدمه
خالقيّت
ربوبيّت
الوهيّت
ساير صفات فعليّه
مقدمه
اراده
حكمت
كلام
صدق
بررسى علل انحراف
مقدمه
علل انحراف
علل روانى
علل اجتماعى
علل فكرى
مبارزه با عوامل انحراف
حلّ چند شبهه
اعتقاد به موجود نامحسوس
نقش ترس و جهل در اعتقاد به خدا
آيا اصل عليّت، يك اصل كلّى است؟
دستاوردهاى علوم اجتماعى
جهان بينى مادّى و نقد آن
اصول جهان بينى مادّى
بررسى اصل اول
بررسى اصل دوم
بررسى اصل سوم
بررسى اصل چهارم
ماترياليسم ديالكتيك و نقد آن
ماترياليسم مكانيكى و ديالكتيكى
اصل تضاد و نقد آن
اصل جهش و نقد آن
اصل نفى نفى و نقد آن
يگانگى خدا
مقدمه
برهانى بر يگانگى خدا
معانى توحيد
مقدمه
نفى تعدّد
نفى تركيب
نفى صفات زائد بر ذات
توحيد افعالى
استقلال در تأثير
دو نتيجه مهم
دفع يك شبهه
جبر واختيار
مقدمه
توضيح اختيار
دفع شبهات جبرگرايان
دين چيست؟
مفهوم قضاء و قدر
قضاء و قدر علمى و عينى
رابطه قضاء و قدر با اختيار انسان
انواع تأثير علل متعدّد
آثار اعتقاد به قضاء و قدر
عدل الهى
مقدمه
مفهوم عدل
دليل عدل الهى
حلّ چند شبهه
درآمدى بر مسائل نبوّت
مقدمه
هدف از مباحث اين بخش
متد تحقيق در علم كلام
نياز بشر به وحى و نبوّت
ضرورت بعثت انبياء
نارسايى دانش بشر
فوائد بعثت انبياء
حلّ چند شبهه
عصمت انبياء
ضرورت مصونيّت وحى
ساير موارد عصمت
عصمت پيامبران
دلايل عصمت انبياء
مقدمه
دلايل عقلى بر عصمت انبياء
دلايل نقلى بر عصمت انبياء
راز عصمت انبياء
حلّ چند شبهه
معجزه
راههاى اثبات نبوّت
تعريف معجزه
امور خارق العاده
خارق العاده هاى الهى
ويژگى معجزات انبياء
حلّ چند شبهه
ويژگيهاى پيامبران
كثرت پيامبران
تعداد پيامبران
نبوّت و رسالت
پيامبران اولواالعزم
چند نكته
مردم و پيامبران
مقدمه
واكنش مردم در برابر پيامبران
علل و انگيزه هاى مخالفت با انبياء
شيوه هاى برخورد با انبياء
برخى از سنت هاى الهى در تدبير جوامع
پيامبر اسلام
مقدمه
اثبات رسالت پيامبر اسلام
اعجاز قرآن
معجزه بودن قرآن
جهات اعجاز قرآن
الف- فصاحت و بلاغت
ب- امّى بودن آورنده
ج- هماهنگى و عدم اختلاف
مصونيّت قرآن از تحريف
مقدمه
زياد نشدن چيزى بر قرآن
كم نشدن چيزى از قرآن
جهانى و جاودانى بودن اسلام
مقدمه
جهانى بودن دين اسلام
دلايل قرآنى بر جهانى بودن اسلام
جاودانى بودن اسلام
حلّ چند شبهه
خاتميّت
مقدمه
دليل قرآنى بر خاتميّت
دلايل روائى بر خاتميّت
راز ختم نبوّت
پاسخ به يك شبهه
امامت
مقدمه
مفهوم امامت
نياز به وجود امام
مقدمه
ضرورت وجود امام
نصب امام
عصمت و علم امام
مقدمه
عصمت امام
علم امام
حضرت مهدى (عج)
مقدمه
حكومت الهى جهانى
وعده الهى
نمونهاى از روايات
غيبت و راز آن
اهميت فرجامشناسى
مقدمه
اهميّت اعتقاد به معاد
اهتمام قرآن به مسأله
نتيجه
وابستگى مسأله معاد به مسأله روح
ملاك وحدت در موجود زنده
موقعيّت روح در وجود انسان
تجرّد روح
مقدمه
دلايل عقلى بر تجرّد روح
شواهد قرآنى
اثبات معاد
مقدمه
برهان حكمت
برهان عدالت
معاد در قرآن
مقدمه
انكار معاد، بى دليل است
پديده هاى مشابه معاد:
الف- رويش گياه
ب- خواب اصحاب كهف
ج- زنده شدن حيوانات
د- زنده شدن بعضى از انسانها
پاسخ قرآن به شبهات منكرين
شبهه اعاده معدوم
شبهه عدم قابليّت بدن براى حيات مجدّد
شبهه درباره قدرت فاعل
شبهه درباره علم فاعل
وعده الهى در مورد قيامت
مقدمه
وعده حتمى الهى
اشاره به براهين عقلى
مشخصات عالم آخرت
مقدمه
ويژگيهاى عالم آخرت از ديدگاه عقل
از مرگ تا قيامت
مقدمه
همه انسانها خواهند مُرد
گيرنده جانها
آسان يا سخت گرفتن جان
عدم قبول ايمان و توبه در حال مرگ
آرزوى بازگشت به دنيا
عالم برزخ
تصوير رستاخيز در قرآن
مقدمه
وضع زمين و درياها و كوهها
وضع آسمان و ستارگان
شيپور مرگ
شيپور حيات و آغاز رستاخيز
ظهور حكومت الهى و انقطاع سَبَبها و نَسَبها
محكمه عدل الهى
بسوى اقامتگاه ابدى
بهشت
دوزخ
مقايسه دنيا با آخرت
مقدمه
فناپذيرى دنيا و ابديّت آخرت
تفكيك نعمت از عذاب در آخرت
اصالت آخرت
نتيجه انتخاب زندگى دنيا
رابطه دنيا با آخرت
مقدمه
دنيا مزرعه آخرت است
نعمتهاى دنيا موجب سعادت اخروى نمىشود
نعمتهاى دنيا موجب شقاوت اخروى هم نمىشود
نتيجه
نوع رابطه بين دنيا و آخرت
مقدمه
رابطه حقيقى يا قراردادى؟
شواهد قرآنى
نقش ايمان و كفر در سعادت و شقاوت ابدى
مقدمه
حقيقت ايمان و كفر
نصاب ايمان و كفر
تأثير ايمان و كفر در سعادت و شقاوت ابدى
شواهد قرآنى
رابطه متقابل ايمان و عمل
مقدمه
رابطه ايمان با عمل
رابطه عمل با ايمان
نتيجه
چند نكته مهم
مقدمه
كمال حقيقى انسان
تبيين عقلى
نقش انگيزه و نيّت
حبط و تكفير
مقدمه
رابطه ايمان و كيفر
رابطه اعمال نيك و بد
امتيازات مؤمنان
مقدمه
افزايش ثواب
آمرزش صغائر
استفاده از اعمال ديگران
شفاعت
مقدمه
مفهوم شفاعت
ضوابط شفاعت
حل چند شبهه