مقدمه ناشر
بخش چهارم: علت و معلول
درس سى ويكم: علت و معلول
مقدّمه
مفهوم علّت و معلول
كيفيت آشنايى ذهن با اين مفاهيم
تقسيمات علّت
خلاصه
پرسش
درس سى و دوّم: اصل علّيت
اهميّت اصل علّيت
مفاد اصل عليّت
ملاك احتياج به علّت
خلاصه
پرسش
درس سى و سوّم: رابطه علّيت
حقيقت رابطه علّيت
راه شناختن رابطه علّيت
مشخصات علّت و معلول
خلاصه
پرسش
درس سى و چهارم: رابطه علّيّت در ميان مادّيات
منشأ اعتقاد به رابطه علّيّت در مادّيات
ارزيابى اعتقاد مزبور
راه شناختن علّتهاى مادّى
خلاصه
پرسش
درس سى و پنجم: وابستگى معلول به علّت
تلازم علّت و معلول
تقارن علّت و معلول
بقاء معلول هم نيازمند به علّت است
خلاصه
پرسش
درس سى و ششم: مناسبات علّت و معلول
سنخيّت علّت و معلول
حلّ يك شبهه
وحدت معلول در صورت وحدت علّت
وحدت علّت در صورت وحدت معلول
خلاصه
پرسش
درس سى و هفتم: احكام علّت و معلول
نكاتى پيرامون علّت و معلول
محال بودن دور
محال بودن تسلسل
خلاصه
پرسش
درس سى و هشتم: علّت فاعلى
مقدّمه
علّت فاعلى و اقسام آن
نكاتى پيرامون اقسامى فاعل
اراده و اختيار
خلاصه
پرسش
درس سى و نهم: علّت غائى
تحليلى درباره افعال اختيارى
كمال و خير
غايت و علّت غائى
خلاصه
پرسش
درس چهلم: هدفمندى جهان
مقدمه
نظريه ارسطو درباره علت غائى
نقد
حلّ چند شبهه
هدفمندى جهان
خلاصه
پرسش
بخش پنجم: مجرّد و مادّى
درس چهل و يكم: مجرّد و مادّى
مقدّمه
مفهوم واژه هاى «مجرّد» و «مادّى»
ويژگيهاى جسمانيات و مجرّدات
خلاصه
پرسش
درس چهل و دوّم: مكان چيست؟
مقدّمه
مسئله زمان و مكان
فرق بين «جاى» و «كجايى»…
حقيقت مكان
خلاصه
پرسش
درس چهل و سوّم: زمان چيست؟
بحث درباره حقيقت زمان
نظريه صدرالمتألهين
بيان چند نكته
خلاصه
پرسش
درس چهل و چهارم: انواع جواهر
نظريّات درباره انواع جواهر
جوهر جسمانى
جوهر نفسانى
دو برهان بر تجرد نفس
خلاصه
پرسش
درس چهل و پنجم: دنباله بحث در انواع جواهر
جوهر عقلانى
قاعده امكان اشرف
جوهر مثالى
خلاصه
پرسش
درس چهل و ششم: مادّه و صورت
نظريّات فلاسفه درباره مادّه و صورت
دليل نظريه ارسطوئيان
نقد
خلاصه
پرسش
درس چهل و هفتم: أعراض
نظريّات فلاسفه درباره أعراض
كميّت
مقولات نسبى
خلاصه
پرسش
درس چهل و هشتم: كيفيّت
مقوله كيف
كيف نفسانى
كيف محسوس
كيف مخصوص به كميّات
كيف استعدادى
نتيجه گيرى
خلاصه
پرسش
درس چهل و نهم: حقيقت علم
مقدمه
اشاره اى به اقسام علم
حقيقت علم حضورى
ماهيّت علم حصولى
تجرّد ادراك
خلاصه
پرسش
درس پنجاهم: اتّحاد عالم و معلوم
مقدمه
تعيين محلّ نزاع
توضيح عنوان مسئله
انحاء اتّحاد در وجود
بررسى نظريه صدرالمتألهين
تحقيق در مسئله
خلاصه
پرسش
بخش ششم: ثابت و متغيّر
درس پنجاه و يكم: ثابت و متغيّر
مقدمه
توضيحى پيرامون تغيّر و ثبات
اقسام تغيّر
اقوال فلاسفه درباره اقسام تغيّر
خلاصه
پرسش
درس پنجاه و دوم:قوّه و فعل
مقدمه
توضيحى پيرامون مفهوم قوّه و فعل
تقسيم موجود به بالفعل و بالقوّه
رابطه بين قوّه و فعل
خلاصه
پرسش
درس پنجاه و سوم: دنباله بحث در قوّه و فعل
تطبيق قوّه و فعل بر موارد تغيّر
تسلسل حوادث مادّى
قاعده لزوم تقدّم مادّه بر حوادث مادّى
حدوث زمانىِ جهان مادّى
خلاصه
پرسش
درس پنجاه و چهارم: كون و فساد
مقدمه
مفهوم كون و فساد
اجتماع دو صورت در مادّه واحده
رابطه كون و فساد با حركت
خلاصه
پرسش
درس پنجاه و پنجم: حركت
مفهوم حركت
وجود حركت
شبهات منكرين وجود حركت و حلّ آنها
خلاصه
پرسش
درس پنجاه و ششم: ويژگيهاى حركت
مقدّمات حركت
مشخّصات حركت
لوازم حركت
خلاصه
پرسش
درس پنجاه و هفتم: تقسيمات حركت
مقدّمه
تقسيم حركت بر اساس شتاب
تكامل متحرّك دراثرحركت
خلاصه
پرسش
درس پنجاه و هشتم: حركت در اعراض
مقدّمه
حركت مكانى
حركت وضعى
حركت كيفى
حركت كمّى
خلاصه
پرسش
درس پنجاه و نهم: حركت در جوهر
مقدّمه
شبهه منكرين حركت در جوهر
حلّ شبهه
دلايل وجود حركت در جوهر
خلاصه
پرسش
درس شصتم: دنباله بحث در حركت جوهريّه
يادآورى چند نكته
اقسام حركت جوهريّه
رابطه حركت جوهريّه با قوّه و فعل
پيوستگى حركات جوهريّه
پيوستگى طولى
پيوستگى عرضى
خلاصه
پرسش
بخش هفتم: خداشناسى
درس شصت و يكم: راه شناختن خدا
مقدّمه
علم خداشناسى و موضوع آن
فطرى بودن شناخت خدا
امكان استدلال برهانى بر وجود خدا
برهان لمّى و انّى
خلاصه
پرسش
درس شصت و دوم: اثبات واجب الوجود
مقدّمه
برهان اول ] برهان امكان [
برهان دوم ]برهان شيخ الرئيس[
برهان سوم ]برهان صدرالمتألّهين[
خلاصه
پرسش
درس شصت و سوم: توحيد
معانى توحيد
توحيد در وجوب وجود
نفى اجزاء بالفعل
نفى اجزاء بالقوّه
نفى اجزاء تحليلى
خلاصه
پرسش
درس شصت و چهارم: توحيد افعالى
مقدّمه
توحيد در خالقيت و ربوبيّت
توحيد در افاضه وجود
نفى جبر و تفويض
خلاصه
پرسش
درس شصت و پنجم: صفات الهى
مقدّمه
حدود شناخت خدا
نقش عقل در شناخت خدا
صفات ثبوتيّه و سلبيّه
صفات ذاتيّه و فعليّه
خلاصه
پرسش
درس شصت و ششم: صفات ذاتيه
مقدمه
حيات
علم
علم به ذات
علم به مخلوقات
قدرت
خلاصه
پرسش
درس شصت و هفتم: صفات فعليّه
مقدمه
سميع و بصير
متكلّم
اراده
مفهوم اراده
حقيقت اراده
حكمت و نظام احسن
خلاصه
پرسش
درس شصت و هشتم: هدف آفرينش
مقدمه
هدف و علت غائى
يادآورى چند نكته
هدفدارى خداى متعال
خلاصه
پرسش
درس شصت و نهم: قضاء و قدر الهى
مقدمه
مفهوم قضا و قدر
تبيين فلسفى قضاء و قدر
مراتب فعل
رابطه قضاء و قدر با اختيار انسان
فايده اين بحث
خلاصه
پرسش
درس هفتادم: خير و شرّ در جهان
مقدمه
مفهوم خير و شر
تحليل فلسفى خير و شر
راز شرور جهان
خلاصه
پرسش